W 2019 roku ukazała się publikacja Instytutu WXL pt. „Pożajście: zobaczyć i zrozumieć” („Pažaislis: pamatyti ir suprasti“) autorstwa Rūstisa Kamuntavičiusa. Pożajście to najdoskonalsze dzieło sztuki, jakie powstało na ziemiach byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Publikacja daje odpowiedź na pytania, które konkretnie elementy zespołu klasztornego są ważne, dlaczego są za takie uważane i jak je można rozpoznać. Jakie symbole i znaczenia zostały zakodowane w rozwiązaniach architektonicznych i artystycznych. Na koniec, dlaczego te elementy doskonałego piękna zostały rozłożone tak, aby nie można było ich łatwo dostrzec.
Konferencja naukowa “Początki sowietologii: Instytut Naukowo – Badawczy Europy Wschodniej w Wilnie (1930 – 1939), idee – ludzie – dziedzictwo, z okazji 90-lecia powołania” Wilno, 26-27 lutego 2020 roku
Wydział Nauk Politycznych i Dyplomacji Uniwersytetu Witolda Wielkiego, Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego, Instytut Wielkiego Księstwa Litewskiego, Biblioteka Litewskiej Akademii Nauk im. Wróblewskich, Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej i Instytut Polski w Wilnie zapraszają na międzynarodową konferencję naukową „Początki sowietologii: Instytut Naukowo – Badawczy Europy Wschodniej w Wilnie (1930 – 1939), idee – ludzie — dziedzictwo (z okazji 90-lecia powołania)”, która odbędzie się w Wilnie, w dniach 26 – 27 lutego 2020 roku. Udział w konferencji wezmą wybitni naukowcy z Polski i Litwy: Tadeusz Bujnicki, Adam Eberhardt, Marek Kornat, Šarūnas Liekis, Danuta Malicka, Jan Malicki, Rimantas Miknys, Tomas Venclova i Leszek Zasztowt.
Konferencja odbędzie się w dwóch placówkach. Obrady rozpoczną się 26 lutego, o godz. 13.00, w Ambasadzie Rzeczpospolitej Polskiej (ul. Švento Jono 3). Referat inauguracyjny pt. „Polska wobec Sowietów w latach 1918 – 1939” wygłosi wybitny polski historyk i politolog prof. Wojciech Materski (Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk). Nastąpi debata pt. „Początki sowietologii, jej rozwój, stan obecny i perspektywy” w językach polskim i litewskich z tłumaczeniem symultanicznym. Wstęp wolny pod warunkiem uprzedniej rejestracji. Rejestracja jest otwarta do 20 lutego. Pod adresem elektronicznym [email protected]. należy podać imię, nazwisko i instytucję delegującą; przy wstępie do ambasady prośba o przedstawienie dowodu tożsamości – wstęp na teren placówki bez ważnego dokumentu jest niemożliwy. Uwaga: liczba miejsc ograniczona.
Następnego dnia, 27 lutego, obrady konferencji zostaną przeniesione w symboliczne miejsce – do Biblioteki Litewskiej Akademii Nauk im. Wróblewskich (ul. Žygimantų 1), gdzie w okresie międzywojennym mieścił się Instytut Naukowo – Badawczy Europy Wschodniej i Szkoła Nauk Politycznych. Początek obrad – godz. 9.00. Wstęp wolny, obrady w językach polskim i litewskim, bez tłumaczenia ustnego. Uczestnikom konferencji zostaną udostępnione tłumaczenia referatów w formie wydruków.
Wystawa map WXL
W dniu 27 września 2019 roku w budynku Europejskiego Uniwersytetu Humanistycznego (Wilno, Savičiaus g. 17) odbędzie się otwarcie wystawy “Wielkie Księstwo Litewskie na starych mapach. Spojrzenie z Białorusi”. Początek o godzinie 18.00. Otwarciu wystawy będzie towarzyszyła dyskusja naukowa. W ramach wystawy, która jest realizacją projektu “Ruchoma historia”, eksponowane są kopie dawnych map Wielkiego Księstwa Litewskiego wraz z atrybucjami i ogólną koncepcją. Wystawa była pokazywana już w wielu miastach Białorusi i za granicą. Premiera wystawy miała miejsce w dniach 5-16 kwietnia 2019 roku w Mińsku w ramach Festiwalu Książki Intelektualnej “Przedmowa”, a następnie eksponowana była w Lidzie, Grodnie, Orszy, Witebsku oraz w Narodowym Muzeum Historycznym w Mińsku.
Instytut Wielkiego Księstwa Litewskiego ogłasza czwarty konkurs o Nagrodę im. Juliusza Bardacha.
Instytut Wielkiego Księstwa Litewskiego ogłasza czwarty konkurs o Nagrodę im. Juliusza Bardacha.
Nagroda jest przyznawana dla najlepszych prac doktorskich, dotyczących problematyki spuścizny państwowej, prawnej i kulturalnej Wielkiego Księstwa Litewskiego w XIX-XX wieku, lub analizujących problemy związane z historią co najmniej dwóch krajów ziem byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego – Białorusi, Litwy, Polski i Ukrainy.
Termin zgłaszania prac – 15 grudnia 2019 r. Prosimy o przesyłanie proponowanych prac na adres: [email protected]
Do dnia 1 marca 2020 roku komisja powołana przez Instytut WXL ogłosi listę prac nominowanych do nagrody.
Kandydaci zostaną zaproszeni do Kowna, gdzie odbędzie się uroczysta ceremonia wręczenia Nagrody.
Między Ukraińcami, Polakami, Litwinami i Białorusinami: Tradycja WXL – Białoruś i Ukraina
W dniu 18 lutego 2019 roku na Przykarpackim Uniwersytecie Narodowym im. Wasyla Stepanyka w Iwano-Frankowsku (Ukraina) odbyła się zorganizowana przez Instytut WXL prezentacja książek. Prof. A. Smaliančukas (Grodno) przedstawił wydaną w 2018 roku w Mińsku książkę „Roman Skirmunt (1868-1939): biografia obywatela Kraju”, poświęconą jednemu z najważniejszych przedstawicieli idei krajowej. Dr. O. Kowalewska (Kijów) zaprezentowała swoją książkę, która ukazała się w bieżącym roku w Kijowie „Tajemnice kozackich portretów”. W książce zaprezentowano dziesięć szkiców z historii dawnej i współczesnej ikonografii sławnych ukraińskich hetmanów, pułkowników, setników, ich matek i żon. Prezentacjom towarzyszyła dyskusja, w której udział wzięli prof. Egidijus Aleksandravičius (Kowno) i dr A. Kazakievič (Mińsk) Dyskusje moderował prof. Myrosław Wołoszczuk (Iwano-Frankowsk).
Olga Kovalevska, „Tajemnice kozackich porteretów“, Kijów 2019
W książce zaprezentowano dziesięć szkiców z historii dawnej i współczesnej ikonografii sławnych ukraińskich hetmanów, pułkowników, setników, ich matek i żon. Autorka przystępnym językiem objaśnia czytelnikom, na których z portretów ukazano prawdziwego Iwana Mazepę. Zastanawia się, czy Petro Doroszenko w rzeczywistości wyglądał tak, jak pokazali go artyści, dlaczego Iwan Samojłowicz został ukazany z zamkniętymi oczyma. Szuka odpowiedzi na pytania, jak naprawdę wyglądał Iwan Gonta, i jak na portrecie należało przedstawiać poważną małżonkę hetmana czy też pułkownika. Możemy także dowiedzieć się, dlaczego pomieniano portrety.
Książka jest przeznaczona dla naukowców, wykładowców, studentów, a także dla wszystkich, którzy interesują się historią i kulturą Ukrainy czasów Kozaczyzny i pragną poznać nasza przeszłość poprzez zadziwiające historie portretów jej bohaterów.
Wydawnictwo „Clio“: http://www.clio.in.ua